• Saltar a la navegación principal
  • Saltar al contenido principal
  • Saltar al pie de página

mandalay

Artículos y destellos para ser cada día mejor.

  • artículos
  • destellos
  • nalia
  • boletín
  • contacto

Ranitas de hojalata

Este nuevo destello nos lo regala un anuncio televisivo.

Sí, un anuncio publicitario, herejía.

Pero lo cierto es que no es el primero que incorporo al blog*, ni supongo que vaya a ser el último.

Supongo que es porque creo que, algunas veces, la buena publicidad (la que, desde mi punto de vista, conecta con nosotros ―más allá de que consiga su objetivo de vendernos algo o no―) puede acercarse al arte; o incluso convertirse en él, directamente, por gracia divina.

¿O acaso despertar una emoción desde la contemplación… no es la finalidad del arte?

En el mundo audiovisual, tenemos películas que se consideran Obras Maestras y cortos cinematográficos magníficos (no te pierdas esta joya); pero unas y otros necesitan bastantes minutos que el destello de hoy.

Y es que en poco menos de un minuto, el anuncio te presenta una historia que conmueve, dibuja una sonrisa y hace pensar.

¿No me crees? Dale al play.

Vale, sí, podríamos quedarnos con la pequeña manipulación de los niños creando una nueva necesidad y preguntarnos entonces si el fin justifica los medios (y, ya que estamos, ponernos a debatir sobre la libertad última del hombre), pero yo me quedo con el poder del ingenio y de cómo éste puede encontrar maneras de mejorar la vida, ya sea de uno mismo o de un tercero.

Que los tenderos vayan a vender las ranitas o no ya se verá; pero, fíjate, puede que sean ellos mismos los que, incluso de la manera más inocente, creyendo que son tendencia, conviertan las ranitas en un exitazo y que todo el mundo ande feliz con sus ranitas de hojalata.

Objetivo 1: Sonreír.

Objetivo 2: Pensar qué podrías hacer hoy tú para mejorar la vida de un tercero.

Créditos: La agencia publicitaria detrás del anuncio.

Categoría: Publicidad memorable y que regala historias, no solo slogans.

* Por si te apetece: puedes recuperar este destello de un anuncio que nos recuerda el valor de la generosidad y éste otro, sobre la importancia de tener un porqué detrás de cada decisión, la principal motivación para el éxito.

Los peldaños de la vida

No sé si habrás leído la entrada sobre esos adioses tan necesarios que, a veces, olvidamos dar.

Si es así, este destello podría ser la guinda y el complemento perfecto.

Si no, da igual, porque este poema que me ha descubierto mi querida y admirada Isabel (vielen danke, ma belle) es la esencia de todo a lo que me refería; y, encima, inspira.

A modo wikipedia básica, el poema se encuentra «escondido» en las páginas de El juego de los abalorios, una novela de ciencia ficción de Herman Hesse que transcurre en el siglo XXV en Castalia, un territorio creado exclusivamente para el ejercicio intelectual.

Presentada a modo de crónica, la historia se centra en Joseph Knecht y en cómo éste imagina que hubiera podido ser su vida si hubiera nacido en otro momento y en un lugar distinto dónde no todo girara alrededor de teorías, debates y «lo previsible»; un lugar en el que, libremente, se pudiera experimentar, crear y buscar la novedad.

En la última parte de la novela, hay una recopilación de los poemas de Knecht; y uno de ellos, como ya habrás adivinado, es el protagonista del destello.

Pero antes encontrarás una nota previa aclaratoria sobre su traducción. No es necesaria que la leas, pero es parte de la historia de este destello y de la traducción de las palabras de Hesse en la pluma de Knecht.

Pues listo, tú decides, aunque me puede la intriga ¿leerás la nota o directamente irás al poema?

[Nota previa]: Isabel me envió el poema por correo en su versión original (alemán), haciendo una foto a la página del libro, algo que me pareció «lo más» teniendo en cuenta que sabe que mi nivel de alemán es del tipo danke-bite-verboten-kartoffeln (y subenempujenestrujenbajen, el autobús de la adivinanza); pero claro, muy sabia ella, asumía que me espabilaría, que así lo hice.

Te cuento esto porque, antes de encontrar el libro electrónico en español, me apañé con el traductor y el buscador de Google, encontrándome con traducciones bastantes dispares. Pero, atención, porque, sorprendentemente, la menos estupenda es la del ebook, que además titula el poema ‘Grados’, cuando una traducción de ‘Stufen’, que así se titula en el original, como ‘Escalones’ (la que encontré en los buscadores online) o ‘Peldaños’ (como me lo presentó Isabel), me parece, leyendo sus versos, muchísimo más ajustada.

Total, que todo este rollo de la nota es para que sepas que 1/ el texto que te comparto es un cóctel libre de las traducciones disponibles (en todas ellas había algo que me chirriaba y me negaba a transcribirlo tal cual, sabiendo que había otras variantes y, por tanto, flexibilidad ―y no que el texto sea mejor que los otros, pero al menos no tengo que leer «ea»―); y 2/ en caso de leer el poema en otro lugar, aclararte de antemano la posible confusión que pueda crear su traducción.

el-juego-de-los-abalorios-hesse-escalones-poema

El poema nos recuerda que la vida es tan solo un proceso, una suma de etapas que debemos ir transcurriendo, sin miedo, aceptando que cada inicio tiene un final para estar mejor preparados cuando suceda.

Tan sencillo, pero, a veces, tan difícil, ¿verdad?

El poema trata también la realidad de la muerte física, pero recordemos que, en la vida, hay multitud de nacimientos y transiciones de otro tipo que, aun así, merecen nuestra atención.

Como última curiosidad, stufen tiene doble significado: peldaños y etapas, por lo que todavía es más mágico.

Objetivo 1: Seguir aceptando que todo acaba y que incluso la ‘normalidad’ es pasajera, por lo que mejor no apegarse a ella.

Objetivo 2: (Si no lo conocías ya) descubrir un nuevo libro de Hesse, al que quizás conoces por Siddharta o El lobo estepario, sus obras más conocidas, o por Demian, que sigue siendo mi favorita (quizá por el momento en el que lo leí, que me ha marcado más que las demás). De todos modos, El libro de los abalorios, por la manera cómo reta nuestras mentes, me parece imprescindible. Es más, en estos momentos, la historia que plantea no me parece ni descabellada, y da mucho para pensar.

Objetivo 3: Pues, mira, ampliar el vocabulario de alemán y sumarle una nueva palabra, aunque sea la primera: stufen.

Categoría: Joyitas que esconden los libros, incluso en los anexos.

Kicy bidy i bokha

[Nota previa]: este destello musical lleva un preámbulo de esos que no son necesarios, pero que me apetece contar: además, así también satisfago la curiosidad de los que a veces me preguntáis cómo me topo con según qué.

Descubrí esta canción viendo Papusza (2013), una película sobre la poetisa polaca Bronisława Wajs, más conocida como Papusza, que significa ‘muñeca’ en romaní, su lengua materna.

Creo recordar que, aunque la historia es de lo más interesante (que lo es, #fueramalintepretaciones) la película me pareció bastante larga y lenta (vamos, que me resultó un ‘poco’ tostón); pero, por otra parte, también recuerdo cuánto me impactó su estética (poética), su fotografía (bellísima) y la música que la acompañaba (una auténtica gozada).

Y, equilicuá, este destello acoge una de las piezas de su fantástica banda sonora: una canción inspirada en un poema de la misma Papusza.

Pero la historia no acaba aquí porque, buscando por la red, di con otra versión que incluso me gustó más, así que, ante el dilema de cuál compartir contigo, decidí guardarme las dos y posponer la decisión hasta que llegara el momento de convertir toda la historia en destello.

Bueno, pues he sido incapaz de decantarme por una; por lo que sí, te traigo las dos, para que la elección sea tuya.

Así, de mano, ¿te decantarías más por satisfacer el oído o la vista?

Ambas están acompañadas de planos cinematográficos (de dos películas distintas sobre nuestra protagonista) y cuentan con la voz de la soprano polaca Elżbieta Towarnicka.

Entonces, ¿dónde está la diferencia?

La primera versión es la de la película de 2013 y tiene el plus de la belleza fotográfica que no tiene la segunda (clips de Los gitanos van al cielo, de 1976). Por otra parte, en Papusza, Towarnicka no canta sola; y aunque la voz de Kayah (que así se llama la otra cantante) también es portentosa, sigo prefiriendo el solo de la primera, me lleva «más lejos» (o «más dentro», según se mire).

La idea es que, con la poca información que tienes, te preguntes qué te transmite  la canción (aun sin entender la letra).

[El segundo vídeo tendrás que verlo directamente en YouTube, pero tienes el acceso al darle al play].

Objetivo 1: Identificar dónde te ha llevado la canción.  Asumiendo que lo más seguro es que no lleves muy bien eso del polaco y el romaní, ¿has sentido algo al escucharla o este tipo de propuestas musicales no van contigo? (A ver que también puede ser, faltaría más).

Objetivo 2: Saber sobre Papusza, si no la conocías ya.

Protagonistas: Papusza. Hay más información sobre ella (y sobre el pueblo gitano de la antigua Europa del Este) en el libro Enterradme de pie, de Isabel Fonseca):

Categoría: Personas que inspiran y te recuerdan que, aunque la vida no sea ideal, podemos encontrar grietas para vivirla un poco mejor.

Extra: la letra

Ya que estamos, como la canción parte de un poema, he pensado que podríamos centrarnos un poco en sus versos y en el contexto de Papusza, que los escribió desde su condición de mujer gitana durante la persecución de su pueblo por parte de la Alemania nazi.

No sé si estarás de acuerdo conmigo, pero, aun conociendo los horrores de ese periodo, cuando los protagonistas tienen nombre, nos involucramos más en él, lo hacemos más nuestro.

En sus poemas plasma todas sus dificultades como mujer gitana, en su misma comunidad (su pueblo no aceptó demasiado bien su éxito y fue acallada)  y también en una época difícil en la que su misma etnia era perseguida con el objetivo de exterminarla.

Concretamente, en el poema que inspira la canción del destello de hoy, Papusza cristaliza penurias, hambrunas, tristeza  y una miseria permanente (al final del destello tienes la letra y su traducción), pero yo me quedo con dos momentos.

El primero se refiere a su (comprensible) extenuación.

¿El destino nunca descansará?

(Czy nigdy spocząć los nie pozwoli?)

El segundo, a la fe (en Dios) y a la esperanza de un futuro mejor.

Ah, gran Dios que está en el cielo
¡Sálvanos la vida, te lo suplicamos!

(Ach, wielki Boże, któryś jest w niebie,
Ratuj nam życie, błagamy Ciebie!)

¿Qué sería la vida en los momentos difíciles sin un ápice de esperanza? ¿Acaso la fe no mueve montañas?

Apuntes finales

La historia de Papusza tiene menos de un siglo y, aun así (al menos hasta ahora), nos podía parecer lejana, muy lejana…

Creo que por muchos años, de un modo u otro, y en mayor o menor medida, hemos comprado (sin cuestionarnos mucho) una era de acuario llena de unicornios y autopistas; pero ahora, la realidad nos demuestra que no hay nada nuevo bajo el sol: estupidez, maldad, infortunios y miseria siempre los hubo y los habrá. ¿Por qué iba a ser diferente en nuestro tiempo?

Y, bueno, de ahí la importancia (creo) de tener presente historias de vida y nuestro pasado, para matar unicornios que son simple ilusiones, no estrellas polares.

Saldremos de esta (y de muchas otras), claro que sí, (no vamos a ser la excepción en la historia de la Humanidad), pero quizá ahora, conscientes de que los que vivimos en el siglo XXI no somos ‘los escogidos’, creo que tenemos la oportunidad de redirigir nuestras vidas. Con actitud y confianza, sí, pero recordando que el camino de rosas no existe, y que, aceptándolo, podremos vivir mejor, con previsión para los siguientes baches. A nivel individual y como sociedad.

¿Lo haremos? O, esta vez, ¿tampoco aprendemos la lección?

El poema y la canción

La canción está compuesta por Jan Kanty Pawluśkiewicz inspirándose en el poema Lágrimas de sangre (lo que sufrimos por culpa de los alemanes en 1943 y 1944).

Primero encontrarás el poema; luego, la canción (aunque el inicio está en romaní y no he encontrado cómo traducirlo); y ya por último,  para terminar, la letra de la canción en su versión original (por si quieres hacer tú un intento de encontrar la traducción exacta, aunque yo creo que kicy bidy i  bokha significaría algo así como Cuánta miseria y cuántos hambrientos, buscando en un diccionario online de romaní).

¡Cuánta hambre! ¡Cuánta pobreza!
¡Tanta tristeza! ¡Caminos de menos!
¡Tantas piedras afiladas lastiman los pies!
¡Cuántas balas volaron cerca de nuestros oídos!

¡Cuánto barro! ¡Cuánta lluvia!
¡Cuántas lágrimas sangrientas todavía!
¡Cuánto cabello, cuántas trenzas!
¡Ramas cansadas en la noche de nuestras cabezas!

Ah, gran Dios, que estás en el cielo,
salva nuestras vidas, te lo suplicamos!
¡Pasamos por tanta pobreza y miseria!

¿El destino nunca nos permite descansar?

Como los pájaros en invierno o los peces,
que atrapó la barra de alguien,
así que el miedo nos atormenta, la mala suerte mata.

Deja que todos los gitanos
ven corriendo aquí cerca
en cuanto al bosque, donde una gran hoguera
y donde brilla todo el sol.

Deja que baje a mi canto a
todos los gitanos de todas partes,
Para escuchar mis palabras
Y respóndelos.

……………………………………………………………………………

En los bosques.

Sin agua, sin fuego – mucha hambre.
¿Dónde podían dormir los niños? Sin tiendas.
No podíamos encender fuego por la noche.

Durante el día, el humo podía alertar a los alemanes.
¿Cómo vivir con los niños en el frío invierno?
Todos están descalzos…

Cuando nos querían asesinar,
primero nos obligaron a trabajos forzados.

Un alemán vino a vernos.
— Tengo malas noticias para vosotros.
Quieren mataros esta noche.
No se lo digáis a nadie.

Yo también soy un Gitano moreno,
de vuestra sangre – es verdad.
Dios os ayude
en el negro bosque…

Habiendo dicho estas palabras,
él nos abrazó…

Durante dos o tres días sin comida.
Todos yendo a dormir hambrientos.
Incapaces de dormir,
mirando a las estrellas…
¡Dios, qué bonita es la vida!

Los alemanes no nos dejarán…
¡Ah, tú, mi pequeña estrella!
¡al amanecer que grande eres!
¡Ciega a los alemanes! ¡Confúndelos!
¡Llévalos por mal camino

para que los niños Judíos y Gitanos puedan vivir!
Cuando el gran invierno venga,
¿qué hará una mujer gitana con su niño pequeño?
¿Dónde encontrará ropa?
Toda se ha convertido en harapos.

Se quieren morir.

Nadie lo sabe, solo el cielo,
solo el río escucha nuestro lamento.

¿Cuyos ojos nos veían como enemigos?
¿Cuya boca nos maldijo?
No los escuches, Dios.

¡Escúchanos!

Una fría noche vino,
La vieja mujer Gitana cantó
Un cuento de hadas gitano:

El invierno dorado vendrá,
nieve, pequeña como las estrellas,
cubrirá la tierra, las manos.

Los ojos negros se congelarán,
los corazones morirán.
Tanta nieve caerá,
cubrirá el camino.

Solo se podía ver la Vía Láctea en el cielo.

En esa noche de helada
una hija pequeña se muere,
y en cuatro días
su madre la entierra en la nieve
cuatro pequeñas canciones.

Sol, sin ti,
ver como una pequeña gitana se muere de frío
en el gran bosque.

Una vez, en casa, la luna se detuvo en la ventana,
no me dejaba dormir. Alguien miraba hacia el interior.

Yo pregunté — ¡Quién está ahí?
— Abre la puerta, mi negra Gitana.

Vi a una hermosa joven Judía,
temblando de frío,
buscando comida.
Pobrecita, mi pequeña.
Le di pan, todo lo que tenía, una camisa.

Nos olvidamos de que no muy lejos
estaba la policía.

Pero no vendrían esa noche.

Todos los pájaros
rezan por nuestros hijos,
por eso la gente malvada, víboras, no los matarán.

¡Ah, destino!
¡Mi desafortunada suerte!

La nieve caía tan espesa como hojas,
nos cerraba el camino,
tal era la nieve, que enterró las ruedas de los carros.

Había que pisar una huella,
empujar los carros detrás de los caballos.

¡Cuánta miseria y hambre!
¡Cuánto dolor y camino!
¡Cuántas afiladas piedras se clavaron en los pies!
¡Cuántas balas silbaron cerca de nuestros oídos!

……………………………………………………………………………

Kicy bidy i bokha
Kicy tugi i droma
Kicy ostra bara wgine andre hera
Kicy, kicy nagły naśenys pasze kana

2x
Sare roma te naszen ki me
Syr ki weś, syr ki weś kaj jag isy baro
i khamitka duda pherdo
Pre odo mire gila
Te zdźan pes sare roma

Te zdźan pes sare roma
i te wychalon mire ława

Ile bied, ile głodów
Tyle smutków, dróg niemało
Tyle ostrych kamieni w stopy się wbijało
Ileż koło uszu kul nam przeleciało

2x
Niechaj wszyscy Cyganie przybiegną tu blisko
Jak do lasu, gdzie wielkie ognisko
I gdzie w światłach słonecznych wszystko
Niechaj na to moje śpiewanie
Wszyscy zewsząd zejdą się Cyganie

Wszyscy zewsząd zejdą się Cyganie
Żeby słów mych wysłuchać, odpowiedzieć na nie.

Adivina, adivinanza…

Hoy empiezo a piñón, sin preámbulos.

Mira la foto de a continuación. ¿Reconoces qué es?

39-rejilla-simpatica

Sí, es una rejilla de ventilación.

La cuestión es si has añadido o no un complemento a la descripción, algo que habrás hecho si, al observarla, de algún modo te ha llamado la atención.

Entonces, te habrá parecido una rejilla de ventilación…

  • curiosa;
  • simpática;
  • todo un puntazo;
  • o nostálgica, por ejemplo.

Si ha sido así, genial (y qué tiemblen los que jueguen alguna vez contigo al cluedo). En caso contrario, te invito a que la observes otra vez…

(…)

Entonces, ¿has podido ya darte cuenta de su peculiaridad?

A mí me parece un guiño genial, una de esas genialidades que hacen que el mundo sea más agradable, más simpático, incluso más divertido.

Y, no sé, me hace pensar en lo siguiente.

Primero, en todo lo que nos perdemos cuando no prestamos atención ni observamos de forma consciente lo que nos rodea. Y quién dice «lo que nos rodea», dice «qué y cómo pensamos y sentimos».

No es lo mismo ver que mirar, ni mirar que observar. ¿Vemos? ¿Miramos? ¿Observamos?

Y segundo, que no podemos desestimar nuestra capacidad para regalar momentos de inspiración, sosiego, ánimo.

¿Y si esa rejilla alegró el día a alguien que necesitaba una sonrisa en ese preciso momento de su vida?

Objetivo 1: Pone atención a las rejillas.

Objetivo 2: Cuando hagas algo, lo que sea, imprégnalo con una sonrisa que trascienda el momento y pueda llegar a alguien más allá de las coordenadas de tiempo y espacio.

Créditos: Metro de Estocolmo.

Categoría: Mensajes escondidos, pero no tanto.

«Es la vida una rueda con forma de noria»

Turno para un corto de Pixar protagonizado por un cordero.

Lo descubrí gracias a una amiga de esas estupendas que tengo (gracias, Lucy) y me lo guardé en el almacén para compartirlo un día en el blog.

Y ese día… es hoy.

Con el protagonista, recordaremos la importancia de confiar en nosotros mismos para no dejar que aquello que nos duele (que seguirá llegando, y de la forma más variada, así es la vida) no permita olvidar todo lo que somos ni tampoco lo bueno que nos rodea.

Pero la historia va más allá y también nos ayuda a reconocer: 1/ hasta qué punto tener un conejílope en nuestras vidas (o serlo en la vida de los demás) es imprescindible para seguir confiando (y brillando) más allá de unas circunstancias puntuales que pueden hacernos tambalear; y 2/ que no podemos dejar que las reacciones y opiniones ajenas nos alejen de lo que somos o podemos llegar a ser.

Vivamos lo que tengamos que aprender (desde todo ese rango de emociones que nos hace ser lo que somos, humanos) y arreando, que es gerundio.

… Y que el abrigo de lana no sea lo que nos hace feliz, ni que su falta ni los chismorreos nos arrastren al vacío.

A veces vas mal, a veces mejor;
si te sientes fatal mira a tu alrededor.
aún tienes un cuerpo y patas y pies,
la cabeza en su sitio, perfecto, ¿Lo ves?

Como siempre, la buena actitud lo es todo. NO LO OLVIDEMOS.

¿Brincamos? ¡Brinquemos!

Objetivo 1: Pensar si en algún momento de tu vida te sentiste especialmente esquilado. ¿Cómo lo viviste? ¿Tuviste algún conejílope a tu lado? Si es así, ¿por qué no le escribes algo bonito recordándole cuán importante fue para ti que así fuera? Puede parecerte una tontada o una ñoñez, pero seguro que le hace ilusión.

Objetivo 2: Recordar alguna ocasión en la que pudiste ser conejílope para alguien. Cuando la tengas, felicítate, ¿no?

Créditos: Pixar Animation Studios.

Categoría: De corderos brillantes y sabios conejílopes.

  • « Anteriores
  • Página 1
  • Página 2
  • Página 3
  • Página 4
  • Páginas intermedias omitidas …
  • Página 33
  • Siguientes »
nm-logo (web)
Creative Commons License

naliamandalay | Bienvenido | PSYCH-K® | Legalidades | Cookies | Creación de teral30

overlay-nm

  • artículos
  • destellos
  • nalia
  • boletín
  • contacto
Cumpliendo con la Ley 34/2002 te informamos que utilizamos cookies. ACEPTORECHAZO Configuración + info
Política de cookies

Configuración de cookies

Esta web utiliza cookies para mejorar tu experiencia mientras navegas por el sitio. De estas cookies, las que se clasifican como necesarias son esenciales para garantizar el funcionamiento de las funcionalidades básicas. Las cookies de estadística nos ayudan a conocer más a los usuarios, pero nunca almacena información privada ni datos personales. Recuerda que tienes toda la información en la Política de cookies.
Necessary
Siempre activado
Imprescindibles para que puedas visualizar la web y navegar por ella correctamente. Son también las que permiten que puedas aceptar o configurar las cookies.
Non-necessary
Estas cookies son estadísticas y nos permiten analizar los hábitos de navegación de nuestros usuarios. Y es genial, porque así nos ayuda a identificar qué es lo que más les interesa.
GUARDAR Y ACEPTAR